ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ (ငယ္နာမည္-ေပၚထြန္းေအာင္)ကို ၁၈၇၉၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၇)ရက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြ ၿမိဳ႔၊ ရူပရပ္ အဖဦးျမ၊ အမိ ေဒၚေအာင္ေက်ာ္သူ ရို႕မွ မီြးဖြားပီးခသည္။ သက္ေတာ္ (၁၆) ႏွစ္ အရြယ္ မွာ မိဘမ်ားက ေမာင္သွ်င္ဝတ္ပီး သျဖင့္ ရွင္ဥတၱမဟူေသာ ဘြဲ႔နာမည္တြင္လာသည္။ နက္နဲေရ ပိ႗ ကတ္ စာပီ မ်ားကို ပခုကၠဴျမိဳ႔ ေရစၾကိဳတိုက္တြင္ လည္းေကာင္း၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားၿမိဳ႔တြင္ လည္း ေကာင္း ဆည္းပူး ေလ့လာခဖူးသည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ေရွးခိုက္ အမ်ိဳး သားေကာလိပ္တစ္ခုမွာ ပါ ဠိႏွင့္ ဗုဒၵဘာသာ စာပီဆိုင္ရာ ယာယီပါေမာကၡအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ေဆာင္ ရြက္ခ သည္။ အိႏၵိယတြင္ ဟိႏၵဴမဟာဆပ္ဗာ အသင္း ၾကီး၏ ဥကၠဌအျဖစ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ခံ ခရသည္။
ဆရာႀကီး ဦးဦးသာထြန္းကုိ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေညာင္ပင္ေစ်း႐ြာ အနီး အဖ ဦးေကာင္းစံ႐ႊီ၊ အမိ ေဒၚေအာင္ႀကြဇံတုိ႔မွ ၁၉၁၇ ခု၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္၊ ေသာၾကာေန႕တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ တဦး တည္းေသာ သား ျဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္မွစ၍ အဘိုးျဖစ္သူ ရာဇဝင္ဆရာႀကီး ဦးသာထြန္းေအာင္က ရခိုင္ ရာဇ ဝင္၊ ေဆးက်မ္း၊ နကၡတ္က်မ္း၊ ပူရာဏ္က်မ္းမ်ားအား ႏုတ္တိုက္အာဂံု သင္ၾကား ေပးခဲ့သည္။ နဝမတန္းတြင္ ပညာသင္ ၾကား ေနစဥ္ ဖခင္ ကြယ္လြန္ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းထြက္လိုက္ရၿပီး ရဟန္း ပုဂၢိဳလ္တုိ႕ထံတြင္ သကၠဋ ပါဠိ၊ သမိုင္း၊ အင္း၊ ေဗဒင္ႏွင့္ အျခား ေလာကီ ပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကား ေလ့လာ ဆည္းပူးခဲ့သည္။
ခ်စ္ညီေခ်... ေက်ာင္းလားပါ ေ၀ မပ်င္းပါေက့ ေ၀ ၄ တန္းက ထြက္ျပီးေက ႏြားေက်ာင္းဖို႔ စိတ္မကူး ပါေဂ့ ေ၀ ....။ ခ်စ္ႏွမေခ်.... မပ်င္းပါေဂ့ ေ၀ ဆီ၀ယ္ဖို႔ ဖ့ဲသာမဟိေက ဓာတ္မီးတိုင္ေအာက္မွာ စာကိုဖတ္ပါ ေ၀ ဓာတ္မီးတိုင္ မဟိေက မီးလႈံေရ မီးဖိုနားမွာ စာ ကိုဖတ္ပါ ေ၀ ...။
က်င္”ေဝါဟာရႏွင့္ပတ္သက္၍ အမ်ဳိးမ်ဳိးရြီးဖြဲ႔ကတ္သည္ ကိုတြိရပါသည္။ ဦးရာဇ္ေတာင္ ဘုရားသမိုင္း လကၤာ၌ “ေလာကီဘက္က၊ ေဆာင္႐ြက္တခန္း၊ က်င္လက္ပန္းႏွင့္၊ မီဝန္း႐ုပ္သီး၊႐ ႈမၿငီးေအာင္”ဟူ၍ူ ရြီးဖြဲ႔ ထားသည္။ ဆယ့္ႏွစ္လရာသီ လကၤာတပိုဒ္တြင္ …“မယ္လွ်င္စစ္မွာ၊ စိတ္ႀကီးပ်က္လို႔၊ က်င္ကိုင္လက္ပန္း၊ အခန္းခန္းကို၊ အိမ္သူအကၽန္၊ ျမင္ရျပန္ေက၊ လြမ္းေတာ္တာ႐ွည္ ပန္းမဥၥဴကို နီပူထိုးေက၊ ညႇိဳးလတ္ေတ လည္း”ဟူ၍ူဖြဲ႕ဆိုထား ျပန္သည္။
ရခိုင္ထီး႐ိုးနန္းေန႔႔ မင္းအေပါင္းတို႔၏ ေရႊနန္းဥကၠံ သံနန္းမေဆာင္ဦး၌ အၿမဲစိုက္ထူထားအပ္ေသာ ေအာင္ လံေတာ္ႀကီး၏ အေၾကာင္းခ်င္းရာဟူသမွ်တို႔ကို အခါအခြင့္ႏွင့္ႀကံဳႀကိဳက္စြာ ပုရာဏ္က်မ္း၊ ရာဇေသနဂၤ ဗ်ဴဟာ က်မ္း၊ ဗ်ဴဟာစကၠိက်မ္း၊ ဗ်ဴဟာစစ္ခ်ီက်မ္းတို႔မွ ဗဟုသုတျဖစ္ေစျခင္းငွာ အနည္းငယ္ေဖာ္ျပပါအံ့။ ၁။ ေအာင္လံေတာ္၏ အတိုင္းအတာကား အလ်ား ၉-ေတာင္၊ အနံ ၆-ေတာင္တိတိရွိသည္။ ထိုထက္ငယ္ေစ လိုလွ်င္ အ၀က္က်အတိုင္းအတာျပဳ၍ သံုးခ့ဲသည္။ ၂။ အေရာင္အဆင္းမွာ အနီႏွင့္အျဖဴစပ္၍ ျပဳၾကသည္။ အျဖဴေရာင္ကို အထက္ပိုင္းတြင္ထားၿပီး အနီေရာင္ ကို ေအာက္ပိုင္း၌ထားသည္။
